سلسله ی مشهور و مقتدر صفوی به سال ۹۰۷ ه.ق توسط شاه اسماعیل صفوی در تبریز تاسیس شد. خاستگاه صفویان که اساساً از اهل تصوف و عرفان بودند از شهر اردبیل است. و بعضی از مورخان صفویان را به منطقه کردنشین سنجار در کردستان عراق امروزی می دانند و اینکه اصالتاً این دودمان کُرد بوده اند.

صفویان اولین و مهمترین و فراگیرترین دولت ملی ایرانی در دوره اسلامی بودند که تاسیس شده است.

اهمیت دولت صفوی به اجمال درتاریخ ایران چند عنوان است: اولین دولت ملی فراگیر ایرانی- رسمیت بخشیدن به مذهب تشیع در میام عامه مردم و ماندگاری این مذهب تا به امروز - وسعت قلمرو بسیار: ایران امروز عراق ترکیه آسیای میانه ، قفقاز،افغانستا ن و پاکستان و کشورهای حوزه خلیج فارس و .. - تاسیس امپراتوری قدرتمند بطوریکه اولین قدرت روز دنیا درخاورمیانه بشمارمی رفته است- پیروزیهای بیشمار بر دشمنان قدرتمند خارجی چون امپراتوری عثمانی، ازبکان، روسها و... - اوج رونق و توسعه علمی فرهنگی ادبی هنری معماری و شهرسازی و صنایع دستی زینتی و تجملی - پیشرفت تجارت و اقتصاد ایران عصرصفوی بویژه دوره شاه عباس اول چنانکه اروپاییان از اصفهان پایتخت با عنوان اصفهان نصف جهان یاد کرده اند- طولانی بودن عمر این سلسله بطوریکه ۲۴۱ سال دوام آورد- آغاز رابطه گسترده ایران این دوره با اروپا و جهان غرب - ساخت و ساز واستفاده اولین سلاحهای آتشین توپ و تفنگ - پیروزی صفویان بر اولین استعمار غرب امپراتوری متحد پرتغال و اسپانیا و اخراج آنها از دریای خلیج فارس و جزایر آن چون هرموز و قشم و... - و .......... .

اولین پایتخت سلسله صفویان ؛ تبریز بود که در زمان شاه اسماعیل و چند سال اول سلطنت شاه تهماسب پایتخت بوده است. دومین پایتخت که درزمان شاه تهماسب برگزیده شد؛ شهر قزوین بوده است. اما مهمترین و اصلی ترین پایتخت صفویان شهر اصفهان بود. که توسط شاه عباس اول انتخاب شد. که هنوز یادگارهای آن دوران چون نقش جهان ( عمارت عالی قاپو - مسجد شاه عباس بزرگ - مسجد شیخ لطف الله - و بازار قیصریه) به یادگار مانده است. مورخان امروزی اروپایی اصفهان عصرشاه عباس اول را چون شهرهای امروزی پاریس و لندن اروپا قلمداد می کنند.

اما دیگر شهرها و ایالات های صفویان: ايالت هاي : فارس - آذربایجان - خراسان - کردستان - ارمنستان عراق – بحرین – عمان - افغانستان  و نیز شهرهای : اصفهان – تبریز- قزوین – شیراز - اردبیل – کاشان – بندرعباسی - رشت وگرگان – نیشابور- مرو – هرات - قندهار

دولت صفوی را شاه اسماعیل تاسیس کرد- شاه تهماسب تثبیت کرد - و شاه عباس به اوج قدرت و شوکت و عظمت سیاسی نظامی اقتصادی و فرهنگی رساند و شاه سلطان حسین با اعتیاد و حرمبازی و زنبارگی از کف بداد.

صفویان با شورش افغانها و سقوط اصفهان به سال ۱۱۳۵ ه.ق و سرانجام با قدرت طلبی نادرشاه افشار به سال ۱۱۴۸ ه. ق منقرض شد.